Sinds de introductie van het levenstestament in 2010 hebben inmiddels twee miljoen Nederlanders een levenstestament laten registreren. Een groot deel van hen is getrouwd en heeft volwassen kinderen. Wilt u als echtpaar een levenstestament regelen? Dan is dit artikel voor u bedoeld.

Wat is een levenstestament?

Een levenstestament is een notariële akte waarin u een algemene volmacht verleent aan één of meer vertrouwenspersonen. Als u op een later moment wilsonbekwaam wordt, dan kan de volmacht bijvoorbeeld worden gebruikt om uw bankzaken te regelen.

Zonder een levenstestament is in beginsel niemand bevoegd om u volledig te vertegenwoordigen. Ook als u getrouwd bent heeft u een volmacht nodig om een handtekening te kunnen zetten namens uw partner.

Het is belangrijk om het levenstestament niet te verwarren met een euthanasieverklaring of behandelverbod. Het levenseinde kan een onderwerp zijn van het levenstestament, maar in de basis is het een volmacht waarmee u onderwerpen als financiën, woonruimte en zorg kunt regelen.

1. Regel het op tijd

Voor steeds meer mensen eindigt het leven met een periode van wilsonbekwaamheid. Ook u kunt in de toekomst iemand nodig hebben die bevoegd is om uw zaken te regelen. In die situatie is het fijn als u op een eerder moment uit voorzorg al een volmacht hebt verleend in een levenstestament.

Zonder een levenstestament kan uw partner of kind een beschermingsbewind aanvragen bij de kantonrechter. Op die manier kan uw partner of kind in de toekomst bewindvoerder worden over uw vermogen. Een nadeel hiervan is dat de bewindvoerder onder toezicht staat van de kantonrechter en voor bepaalde handelingen toestemming nodig heeft. Dit kan zorgen voor vertraging en extra kosten.

Wilt u na een opname in het verpleeghuis vermogen kunnen overdragen aan de kinderen, bijvoorbeeld door het doen van schenkingen? Met een levenstestament kan dit wel, maar met een beschermingsbewind meestal niet.

De belangrijkste tip voor echtparen is dat u het maken van een levenstestament niet moet uitstellen. Om een levenstestament te kunnen maken moet u namelijk nog wilsbekwaam zijn.

Het regelen van een levenstestament is niet ingewikkeld. Als u online een concept maakt op de website van NuNotariaat, hoeft u maar één keer naar de notaris voor een handtekening.

2. Benoem meerdere gevolmachtigden

Als echtpaar bestaat u uit twee volmachtgevers. Daarom heeft u altijd twee levenstestamenten nodig. Het goede nieuws is dat u in één levenstestament wel meerdere gevolmachtigden kunt aanwijzen. De meeste echtparen benoemen daarom niet alleen elkaar maar ook de kinderen tot gevolmachtigden.

Op deze manier heeft u in elk denkbaar scenario altijd een gevolmachtigde die namens u de zaken kan regelen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat u als langstlevende van beiden in de toekomst dement wordt. Doordat u de kinderen ook tot gevolmachtigden heeft benoemd, is uw vertegenwoordiging op dat moment al geregeld.Door meerdere gevolmachtigden te benoemen, krijgt u simpelweg meer levenstestament voor uw geld.

3. Voorkom conflicten met slimme clausules

Als u meerdere gevolmachtigden benoemt, is het verstandig om na te denken over de situatie dat de gevolmachtigden het niet met elkaar eens zijn. Stel dat uw partner als gevolmachtigde een beslissing neemt waar de kinderen niet achter staan. Of dat de kinderen onderling niet meer met elkaar door één deur kunnen.

Bij NuNotariaat lossen we deze kwesties op de volgende manier op. In ons model levenstestament gaat de volmacht aan de kinderen pas in nadat de volmacht aan uw partner is geëindigd. Door een volgorde in te bouwen, heeft de volmacht aan uw partner altijd voorrang boven de volmacht aan de kinderen.

Bij de volmacht aan de kinderen vermelden we dat deze alleen gezamenlijk kan worden uitgeoefend. Een van de kinderen mag niet iets beslissen zonder de andere kinderen daarbij te betrekken. De kinderen moeten het dus met elkaar eens worden voordat ze iets kunnen regelen.

4. Laat de volmacht direct ingaan

Een levenstestament maakt u vooral voor de situatie dat u in de toekomst dement wordt. Maar er zijn meer gevallen waarin u behoefte kunt hebben aan een gevolmachtigde. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat u door een ongeval plotseling in het ziekenhuis ligt. Of dat u door een langdurige ziekte niet meer mobiel bent. In beide gevallen kunt u een gevolmachtigde nodig hebben die zaken voor u regelt bij instanties. Denk bijvoorbeeld aan het doorgeven van een verhuizing of het regelen van uw bankzaken en de jaarlijkse belastingaangifte.

In het NuNotariaat levenstestament staat daarom dat de volmacht aan uw partner direct ingaat na de ondertekening. Dit zorgt ervoor dat de volmacht werkt in ieder denkbaar scenario. Dus niet alleen in het geval dat u wilsonbekwaam bent, maar ook in andere scenario’s waarin u een vertegenwoordiger nodig heeft.

Dat de volmacht direct ingaat betekent niet dat u “zichzelf onder curatele stelt”. U blijft zelf volledig bevoegd. De ondertekening van het levenstestament zorgt er alleen maar voor dat iemand anders ook bevoegd is om namens u een handtekening te zetten. Goed om te weten: u kunt de volmacht altijd herroepen. Krijgt u op een later moment spijt van het levenstestament? Dan kunt u de volmacht dus beëindigen.

Dat de volmacht direct ingaat betekent niet dat de volmacht direct actief is. Het is bijvoorbeeld gebruikelijk om het levenstestament pas te verstrekken aan de bank op het moment dat de gevolmachtigde daadwerkelijk uw financiën gaat regelen.

5. Sta schenkingen aan (klein)kinderen toe

Vermogensoverdracht bij leven is voor veel echtparen een belangrijk onderwerp. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de langstlevende wordt opgenomen in het verpleeghuis. De kinderen zijn in dat geval als gevolmachtigden bevoegd om de verkoop van het huis te regelen.

Vervolgens rijst de vraag wat er met de verkoopopbrengst moet gebeuren. Lage spaarrentes, hoge belastingen en de eigen bijdrage voor het verpleeghuis maken het onaantrekkelijk om het geld op de spaarrekening te laten staan. Daarom willen de meeste echtparen in dit scenario hun vermogen versneld afbouwen door middel van schenkingen.

In het NuNotariaat levenstestament voor echtparen staat daarom dat schenkingen zijn toegestaan. Hierbij wordt vermeld dat aan alle kinderen (of aan alle kleinkinderen) evenveel moet worden geschonken. Regelt een van de kinderen de bankzaken? Dan mag dit kind zichzelf dus niet bevoordelen boven de andere kinderen.

Een van de belangrijkste voordelen van het levenstestament is de mogelijkheid om schenkingen te kunnen doen, zonder dat hiervoor toestemming van de kantonrechter nodig is. Hoewel u bij een levenstestament misschien het gevoel heeft dat u iets uit handen geeft, is het juist bedoeld voor gezinnen die zelf de regie willen houden.

6. Leg iets vast over het levenseinde (of niet)

Het belangrijkste misverstand over het levenstestament betreft het levenseinde. De basis van het levenstestament is een algemene volmacht die ziet op alle mogelijke onderwerpen. Sommige zaken zijn zo persoonlijk dat u er geen volmacht voor kunt geven. Een voorbeeld hiervan is het opstellen van een testament. De gevolmachtigde in uw levenstestament kan daarom geen wijzigingen aanbrengen in uw testament.

Ook kan de gevolmachtigde in uw levenstestament niet namens u beslissen of u verder wilt leven. Maar de gevolmachtigde heeft uiteraard wel een belangrijke rol in de laatste fase van uw leven. Zo kan de gevolmachtigde bijvoorbeeld een door u ondertekende euthanasieverklaring of behandelverbod onder de aandacht brengen van uw arts.

Als u een levenstestament maakt via NuNotariaat dan kunt u ervoor kiezen om een behandelverbod en een euthanasieverklaring op te nemen in de akte. U heeft ook de optie om beide verklaringen weg te laten uit de akte. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat u deze onderwerpen al eerder heeft geregeld bij uw huisarts.

Het is gebruikelijk om in een levenstestament altijd een medische volmacht op te nemen. Ook in het geval dat u geen behandelverbod of euthanasieverklaring wilt. Bij de medische volmacht gaat het om uw algehele belangenbehartiging bij alle soorten geneeskundige behandelingen. Denk bijvoorbeeld aan een operatie in het ziekenhuis of de opname in een verpleeghuis.

7. Regel ook een gewoon testament

Veel echtparen regelen tegelijk met het levenstestament ook een gewoon testament. Misschien heeft u in het verleden al een testament gemaakt en is het tijd voor een update. Of heeft u nog nooit een testament gemaakt en mist u daardoor een paar slimme regelingen.

  • In een levenstestament geeft u een volmacht die eindigt bij uw overlijden.
  •  In een gewoon testament bepaalt u wat er na uw overlijden gebeurt met de erfenis.

Als u getrouwd bent en geen testament heeft, geldt er tegenwoordig standaard een langstlevende regeling op grond van de wet. Hierdoor blijft uw partner goed beschermd achter. Veel echtparen leggen in aanvulling hierop de volgende zaken vast:

  1. Met een uitsluitingsclausule voorkomt u dat een schoonkind recht heeft op de helft van uw erfenis. Dit is van belang als uw kind vóór 2018 getrouwd is in algehele gemeenschap van goederen.
  2. Met de zogenoemde “AWBZ-clausule” regelt u dat het erfdeel van de kinderen belastingvrij kan worden uitgekeerd als de langstlevende wordt opgenomen in het verpleeghuis.
  3. Het zogenoemde “opvullegaat” zorgt voor uitstel van de erfbelasting op het moment dat de eerste van beide echtgenoten overlijdt. Dit is van belang voor echtparen die een koophuis hebben met veel overwaarde.

Op de website van NuNotariaat kunt u behalve uw levenstestament ook uw testament regelen. In het model testament voor gehuwden zijn de bovenstaande clausules standaard opgenomen.

De combinatie van een levenstestament en een testament is de beste manier om uw zaken als echtpaar te regelen bij de notaris.

Zo maakt u een akte bij NuNotariaat

Het maken van een testament of levenstestament bij NuNotariaat bestaat uit een paar eenvoudige stappen:

  1. Op onze website kiest u de gewenste akte.
  2. U beantwoordt een aantal vragen en selecteert een notaris uit ons netwerk.
  3. Vervolgens kunt u het concept levenstestament downloaden als PDF-bestand.
  4. Bent u tevreden met het concept? Dan maakt u de bestelling definitief en neemt de notaris contact met u op om een afspraak in te plannen voor de handtekening.

Direct aan de slag? Bezoek hier de website van NuNotariaat.