Ruzie over erfenissen komt steeds vaker voor. Notarissen, rechtsbijstandsverzekeraars en rechtbanken zien meer conflicten over de afwikkeling van nalatenschappen. Ook uit onderzoek onder mensen die met een erfenis te maken kregen, blijkt dat ruim een kwart ruzie of onenigheid kreeg bij de verdeling.
Een erfenis raakt vaak meer dan alleen geld. Persoonlijke spullen, oude familieverhoudingen en verdriet lopen door elkaar. Daardoor kan de verdeling snel gevoelig worden, zeker als het gaat om een woning, sieraden, bankrekeningen of de rol van de executeur.
Voor nabestaanden is dat extra pijnlijk. Een overlijden is al moeilijk genoeg. Als daar ook ruzie of onduidelijkheid over de erfenis bij komt, wil je vooral weten waar je aan toe bent. Daarom leggen we uit waarom erfenisruzies vaker ontstaan, welke problemen in de praktijk veel voorkomen en wat je kunt doen als je zelf met een conflict over een erfenis te maken krijgt.
Waarom ontstaan er meer erfenisruzies?
Er zijn verschillende redenen waarom er vaker conflicten over erfenissen ontstaan. Mensen laten meer vermogen na, onder andere door gestegen huizenprijzen. Daardoor staat er vaker meer geld op het spel. Ook zijn families vaker complexer door scheidingen, nieuwe relaties en kinderen uit eerdere huwelijken.
Daarnaast hebben veel mensen geen testament. Of er is wel een testament, maar dat is oud en past niet meer bij de huidige situatie. Daardoor kan na een overlijden discussie ontstaan over wat de overledene precies wilde.
Goed om te weten: Zonder testament bepaalt de wet wie erfgenaam is. Wil je zelf bepalen wie wat krijgt, dan moet je dit laten vastleggen bij de notaris. Ook is het verstandig om je wensen met je naasten te bespreken. Een goed testament helpt, maar duidelijke uitleg kan later veel misverstanden voorkomen.
Toch voorkomt een testament niet altijd alle problemen. Ook met afspraken op papier kunnen erfgenamen tegenover elkaar komen te staan. Bijvoorbeeld als iemand is onterfd, als de executeur weinig informatie geeft of als er in een samengesteld gezin discussie ontstaat over de verdeling. Dan wordt een erfenis al snel een juridisch én persoonlijk conflict.
Onterfd? Je hebt soms nog recht op geld
Een ouder mag een kind in een testament onterven. Toch betekent dit niet altijd dat het kind helemaal niets krijgt. Kinderen hebben namelijk recht op de legitieme portie. Dit is een geldbedrag waar je als kind aanspraak op kunt maken.
De legitieme portie geeft geen recht op spullen uit de erfenis. Je kunt dus meestal geen sieraden, meubels of andere persoonlijke bezittingen opeisen. Het gaat alleen om geld. Dat kan pijnlijk zijn, zeker als het juist om spullen gaat met emotionele waarde.
Problemen met de executeur
In een testament kan een executeur worden aangewezen. Dit is de persoon die de erfenis moet afwikkelen. De executeur heeft vaak veel invloed. Daardoor kan er ruzie ontstaan als erfgenamen vinden dat de executeur niet eerlijk, niet zorgvuldig of niet duidelijk handelt.
Denk aan erfgenamen die geen informatie krijgen, discussie over de waarde van een woning of zorgen over financieel misbruik. Een executeur moet zorgvuldig handelen en erfgenamen goed informeren. Gebeurt dat niet, dan kun je juridisch advies vragen. Soms helpt overleg of mediation. In andere gevallen is een advocaat nodig.
Samengestelde gezinnen zorgen vaker voor conflict
Er ontstaan ook vaak problemen in samengestelde gezinnen. Denk aan een ouder die opnieuw trouwt en later overlijdt. Kinderen uit een eerder huwelijk krijgen dan soms te maken met een nieuwe partner, oude testamenten en afspraken die niet meer goed passen bij de situatie.
In zulke zaken gaat het vaak niet alleen om geld. Ook persoonlijke spullen kunnen veel emotie oproepen. Een ring, fotoalbum of klok kan voor de één weinig waard zijn, maar voor de ander juist heel belangrijk. Daardoor kan een erfenis in samengestelde gezinnen extra gevoelig zijn.
Wat kun je doen bij ruzie over een erfenis?
Heb je ruzie over een erfenis? Probeer dan eerst duidelijkheid te krijgen. Zet in ieder geval deze stappen:
- vraag om informatie over de erfenis
- bekijk het testament of laat dit controleren
- laat nagaan welke rechten je hebt
Wacht hier niet te lang mee, zeker niet als je denkt dat je recht hebt op een legitieme portie.
Probeer daarnaast zoveel mogelijk schriftelijk te communiceren. Zo voorkom je misverstanden en kun je later teruglezen wat er is afgesproken. Blijf ook niet te lang zelf doormodderen als gesprekken met familie vastlopen.
Een juridisch adviseur kan bekijken welke stappen passen bij jouw situatie. Soms is een brief genoeg. Soms is overleg of mediation beter. En als het nodig is, kan een advocaat helpen om je rechten af te dwingen.
Hulp nodig bij ruzie over een erfenis?
Een conflict over een erfenis raakt vaak meer dan alleen geld. Het gaat ook om vertrouwen, familiebanden en emoties. Juist daarom is het belangrijk om op tijd advies te vragen. Zo weet je waar je recht op hebt en voorkom je dat de situatie verder escaleert.
Heb jij te maken met een vergelijkbare situatie? Neem gerust contact op met onze dienstverleners om je mogelijkheden te bespreken.