Als een ouder overlijdt, komt er veel op je af. Naast verdriet ontstaan er vaak ook praktische en juridische vragen. Eén daarvan is: wanneer krijg ik mijn kindsdeel?
Het antwoord is kort: vaak kun je jouw kindsdeel niet direct opeisen. Zeker als de andere ouder nog leeft, krijg je meestal geen geld uitbetaald. Je krijgt dan een vordering op de langstlevende ouder. Die vordering wordt vaak pas opeisbaar als ook deze ouder overlijdt.
In dit artikel leggen we uit hoe dat werkt, wanneer je jouw kindsdeel wél eerder kunt opeisen en waar je op moet letten als er een testament is of als de erfenis wordt opgemaakt.
Wat is een kindsdeel?
Een kindsdeel is het deel van de erfenis waar je als kind recht op hebt. Hoe groot dat deel is, hangt af van het aantal erfgenamen en van de vraag of er een testament is.
Is er geen testament en laat de overleden ouder een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen achter? Dan geldt de wettelijke verdeling. De langstlevende ouder wordt dan eigenaar van de bezittingen en neemt de schulden van de nalatenschap voor zijn of haar rekening. De kinderen krijgen hun erfdeel meestal nog niet uitbetaald.
In plaats daarvan krijgen zij een geldvordering op de langstlevende ouder. Jouw recht op het kindsdeel bestaat dus wel, maar je ontvangt het geld vaak pas op een later moment.
Waarom kun je een kindsdeel meestal niet direct opeisen?
Dat roept vaak vragen op. Want hoe kan het dat je wel recht hebt op een kindsdeel, maar het geld nog niet krijgt?
De reden is dat de wet de langstlevende ouder beschermt. Die moet financieel kunnen blijven wonen en leven, zonder direct geld aan de kinderen te hoeven uitbetalen. Daarom blijft het kindsdeel meestal een vordering op papier.
Zo wordt voorkomen dat bijvoorbeeld de woning moet worden verkocht om de kinderen direct uit te betalen.
Kan de langstlevende ouder de erfenis opmaken?
Veel mensen vragen zich dit af. Je hebt misschien wel recht op een kindsdeel, maar wat gebeurt er als er later nog maar weinig vermogen over is?
Bij de wettelijke verdeling wordt de langstlevende ouder eigenaar van de erfenis en mag deze het vermogen in principe vrij gebruiken. De kinderen houden een geldvordering, maar het geld wordt niet apart voor hen gereserveerd. Dat betekent ook dat de langstlevende ouder het vermogen mag uitgeven. Als erfgenaam kun je daar meestal niets tegen doen.
Alleen in bijzondere situaties kunnen er mogelijkheden zijn om op te treden, bijvoorbeeld als een testament hierover bepalingen bevat. Twijfel je of dat in jouw situatie het geval is? Laat dan beoordelen welke rechten je hebt.
Wanneer kun je een kindsdeel wel eerder opeisen?
Meestal kun je jouw kindsdeel pas opeisen na het overlijden van de langstlevende ouder. Toch zijn er situaties waarin je eerder betaling kunt vragen.
Een kindsdeel kan eerder opeisbaar zijn:
- als dit in het testament staat;
- als de langstlevende ouder failliet wordt verklaard;
- als de langstlevende ouder wordt toegelaten tot de wettelijke schuldsanering (WSNP).
Een testament kan ook bepalen dat het kindsdeel in andere situaties eerder opeisbaar wordt. Denk aan hertrouwen, het aangaan van een geregistreerd partnerschap of andere voorwaarden die de erflater heeft opgenomen. Daarom is het belangrijk om het testament goed te bekijken.
Moet je erfbelasting betalen over je kindsdeel?
Ook erfbelasting zorgt regelmatig voor verwarring. Je kunt namelijk erfbelasting moeten betalen over jouw kindsdeel, terwijl je het geld nog helemaal niet hebt ontvangen.
Dat komt doordat de Belastingdienst jouw kindsdeel ziet als onderdeel van de erfenis. Bij de wettelijke verdeling wordt de erfbelasting over de kindsdelen meestal door de langstlevende ouder voldaan. Hoe dit uiteindelijk wordt verwerkt, hangt af van de nalatenschap en van eventuele afspraken in een testament.
Laat daarom na een overlijden niet alleen beoordelen wanneer jouw kindsdeel opeisbaar is. Het is ook verstandig om te controleren hoe de erfbelasting wordt afgehandeld. Zo kom je later niet voor verrassingen te staan.
Wat staat er in het testament?
Juist bij een kindsdeel kan het testament veel verschil maken. Veel mensen gaan uit van de wettelijke regels, maar in een testament kunnen andere afspraken staan. In een testament kan bijvoorbeeld staan wanneer een kindsdeel opeisbaar is. Ook kan daarin staan of er rente wordt berekend over de vordering en welke voorwaarden gelden als de langstlevende ouder hertrouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat.
Hulp nodig bij vragen over een kindsdeel?
Maak je je zorgen over de afwikkeling van een erfenis of weet je niet zeker of jouw kindsdeel klopt? Dan is het verstandig om op tijd advies te vragen. Zeker bij een testament, eerdere schenkingen of onenigheid tussen erfgenamen kan erfrecht snel ingewikkeld worden.
Neem gerust contact op met een van onze dienstverleners voor hulp of meer informatie.