Legitieme portie

De legitieme portie oftewel wettelijk erfdeel van een kind is het gedeelte van de erfenis van de ouder waarop het kind altijd recht heeft. De legitieme portie is de helft van wat iemand zonder testament zou krijgen.

Wat gebeurt er bij een onterving?

Een ouder kan zijn kind in zijn testament onterven. Toch kan het kind dan een deel van de erfenis van zijn ouder opeisen. Dat deel is de legitieme portie. Deze legitieme portie kan alleen uit geld bestaan. Het onterfde kind heeft geen recht op goederen uit de erfenis (hij kan er dus niet met de Friese staartklok vandoor). Het onterfde kind wordt door een beroep op zijn legitieme portie ook geen erfgenaam. Als de wettelijke verdeling van toepassing is (dat betekent dat alles uit de erfenis eerst naar de echtgenoot gaat die nog wel leeft), is deze geldvordering van het onterfde kind dat een beroep op zijn legitieme portie doet, pas opeisbaar na het overlijden van de langstlevende echtgenoot.

Ouders kunnen in hun testament kinderen onterven, dit betekent niet dat de kinderen niets erven. De kinderen bepalen zelf of ze een beroep doen op de legitieme portie of niet.
LET OP:

Beroep doen op legitieme portie

Drie voorbeelden waarbij er beroep wordt gedaan op de legitieme portie.

  • Vader laat een zoon en een dochter na. De zoon heeft in het verleden het erfdeel van zijn moeder helemaal vergokt. Zijn vader wil niet dat dit ook met zijn erfdeel gebeurd. Daarom heeft hij in zijn testament zijn zoon onterfd. De zoon is het hier absoluut niet mee eens en eist zijn legitieme portie op. Als de zoon niet onterfd zou zijn, zou hij net als zijn zus recht hebben op de helft van de erfenis van zijn vader. Maar deze zoon is onterfd. Hij heeft dus recht op de helft van zijn erfdeel. Dit betekent dat hij recht heeft op een kwart van de erfenis. De dochter krijgt als enig erfgenaam de gehele erfenis en moet haar broer een kwart van de waarde in geld en niet in goederen uitbetalen.
  • Vader en moeder vinden dat hun drie kinderen het goed genoeg hebben en willen hun hele vermogen aan Unicef nalaten. Ze leggen dat in hun testament vast. Als de drie kinderen een beroep op hun legitieme portie doen, hebben zij ieder recht op 1/6 deel van de erfenis (de helft van hun erfdeel ter grootte van 1/3 deel) en moet Unicef genoegen nemen met de helft van het vermogen.
  • Een andere mogelijkheid is dat de kinderen de mening van hun vader en moeder volledig delen: de kinderen in andere landen hebben het veel minder goed, en Unicef mag het geld dus hebben. De kinderen besluiten dan geen beroep op hun legitieme portie te doen. In dit geval gaat, als de vader en de moeder in hun testament Unicef als enige erfgenaam hebben benoemd, het hele vermogen ook daadwerkelijk naar Unicef.